ภาพ ชุมชนคนปั้นหม้อ

ชุมชนคนปั้นหม้อ บ้านกวน (Ban Kuan Pottery Community)

เส้นทาง/หมวด

เครือข่าย เครื่องเงินวัวลายเชียงใหม่ สานต่อภูมิปัญญาท้องถิ่น

ประวัติความเป็นมา ชุมชนคนปั้นหม้อ บ้านกวน (Ban Kuan Pottery Community)

นางดารุณี อินนันโท อำเภอหางดง จังหวัดเชียงใหม่
ความเชี่ยวชาญ: การปั้นหม้อดินเผาแบบโบราณ

บ้านกวน เป็นหมู่บ้านหัตถกรรมที่มีการอนุรักษ์ และสืบสานการปั้นหม้อน้ำดินที่ยังคงใช้วิธีการปั้นหม้อน้ำเหมือนในอดีตเพียงแต่ปรับรูปแบบจากการเดินวนในการขึ้นรูปเครื่องปั้นดินเผามาเป็นการใช้แป้นหมุนด้วยมือ ลายบิดเกลียวถือเป็นลวดลายที่เป็นเอกลักษณ์ที่ใช้ตกแต่งบนหม้อน้ำดินของบ้านกวน หม้อน้ำดินของที่นี่จะทำจากดินเหนียวที่มีรูพรุน และเผาด้วยอุณหภูมิต่ำ เมื่อใส่น้ำดื่มจะทำให้น้ำเย็นขึ้น ทั้งยังมีกลิ่นหอมจากดินอีกด้วย

กลุ่มวิสาหกิจชุมชนกลุ่มเครื่องปั้นดินเผาบ้านกวน หมู่ 6 ตำบลหารแก้ว อำเภอหางดง จังหวัดเชียงใหม่ เกิดขึ้นในเดือนกันยายน ปี พ.ศ. 2555 โดยมีเจ้าอธิการบุญต่อ อุปลวัณณ ได้ให้ความอุปถัมภ์ มีคุณอำไพ สุดใจ ได้เอื้ออำนวยสถานที่บริเวณบ้านให้เป็นที่ตั้งศูนย์การเรียนรู้ และถ่ายทอดภูมิปัญญาท้องถิ่นโดยที่แห่งนี้จะเป็นสถานที่แสดงผลิตภัณฑ์หม้อดินเผาของหมู่บ้าน และถือได้ว่ายังคงรักษาเทคนิคการปั้นหม้อแบบโบราณเอาไว้ โดยขั้นตอนต่างๆในการปั้นหม้อนั้น ชาวบ้านกวนจะพยายามรักษาให้เป็นแบบดั้งเดิมที่สุด ทำให้ไม่ค่อยมีการปรับเปลี่ยนยุคสมัยเหมือนกับการปันหม้อในแหล่งอื่นๆ

ผลิตภัณฑ์หม้อดินเผาที่เป็นเอกลักษณ์ของบ้านกวนนี้มีอยู่หลายอย่างด้วยกัน เช่น หม้อต้ม หม้อนึ่งผัก หม้อเหล้ายาง หรือหม้อต้มเหล้าขนาดเล็ก เตาเคียงไฟ หรือเตาอั้งโล่ หม้อกระถัง ซึ่งใช้ใส่ข้าวสารหรือใส่น้ำล้างเท้าวางไว้บริเวณหน้าบ้าน หม้ออุ๊บที่คนโบราณใช้สำหรับเก็บเสื้อผ้า และของต่างๆ และหม้อครามที่คนโบราณใช้ในการย้อมครามผ้า แต่ในปัจจุบันได้มีการนำหม้อครามนี้มาใช้เป็นหม้อแกงขนาดใหญ่ ไม่เพียงเท่านี้ ที่บ้านกวนยังมีผลิตภัณฑ์อื่นซึ่งเป็นทั้งผลิตภัณฑ์หลัก และผลิตภัณฑ์ขายดีอยู่หลายอย่าง เช่น หม้อน้ำ หม้อแกง หม้องวง หม้อต่อม และหม้อชุดต้มยำ เป็นต้น

Mrs. Darunee Innanto Amphoe Hang Dong, Chiang Mai Province
Expertise: Clay pot making on the ancient style

Ban Kuan is a handicraft village that preserves and carries and carries on the ancient style of molding water pot from clay. The only change is the application of hand – rolling plate instead of walking around in the shaping process. Their unique decoration is the twisted pattern on Ban Kuan water pot which is made of porous clay and baled with low temperature. It makes the filling water cooler and have a good smell from the clay.

The group of Ban Kuan Pottery Community Enterprise of Moo 6, Tambon Harn Kaew, Amphoe Hang Dong in Chiang Mai province, was established in September 2012 with the support of Abbot Boontor Upalawan. Mr. Amphai Sudjai offered the house area to be a center for learning and passing on the local wisdom as well as a showcase for clay pot products. The villagers try their best to preserve all steps of ancient pottery techniques. Unlike the other pottery sources, their pottery remains unique and do not change much along the time.

Their distinctive clay pot products vary in several shapes and sizes, for instance “Mor Tom” (Cooking pot), “Mor Nueng” (vegetable steamed pot), “Mor Lao Yang” (small pot for making rice whisky), “Tao Kiang Fai” or “Tao Ang Lo” (clay firepot), “Mor Kra Tang” (big rice containing pot or water pot for foot washing that is placed in front of the house), “Mor Oob” (small pot to keep tiny things e.g. burning charcoal, cooked food, spices, etc.) and “Mor Kram” (indigo pot for boiling natural indigo colour for cloth dying. It is now widely used as a big curry pot instead.) Furthermore, Ban Kuan also offer other main products and best seller items such as water pot, curry pot, “Mor Nguang” (water boiling pot with kettle shape), “Mor Torm” (small pot used for boiling water or herbal medicine) and “Tom Yam” pot set.

ที่ตั้ง ชุมชนคนปั้นหม้อ บ้านกวน (Ban Kuan Pottery Community)

อำเภอหางดง
จังหวัด: เชียงใหม่
ประเทศ: ไทย