ภาพ สลุงเงินหัตถศิลป

สลุงเงินหัตถศิลป์ล้านนา ชุมชนวัดศรีสุพรรณ

เส้นทาง/หมวด

เครือข่าย เครื่องเงินวัวลายเชียงใหม่ สานต่อภูมิปัญญาท้องถิ่น

ประวัติความเป็นมา สลุงเงินหัตถศิลป์ล้านนา ชุมชนวัดศรีสุพรรณ

นางปิยะพร ก่อนจันทร์ อำเภอเมือง จังหวัดเชียงใหม่
ความเชี่ยวชาญ: การทำสลุงเงินล้านนา

สลุง เป็นภาษาพื้นเมืองของชาวล้านนา หมายถึง ภาชนะใส่น้ำ มีลักษณะคล้ายกับขัน รูปทรงกระบอก ส่วนปากและก้นมีขนาดใกล้เคียงกัน สลุงทำจากโลหะเงินและมีการสลักลวดลายลงบนสลุง ด้วยภูมิปัญญาพื้นบ้านทำให้สลุงเป็นศิลปหัตถกรรมที่มีคุณค่าและเป็นเอกลักษณ์ของล้านนา

การทำสลุง ต้องใช้สล่าถึง 2 แขนงด้วยกัน คือ สล่าขึ้นรูปและสล่าตอกลาย โดยสล่าขึ้นรูปต้องนำโลหะเงินบรรจุลงในเบ้าแล้วนำไปวางบนเตาเผาโดยช้ความร้อนสูง เพื่อให้เงินหลอมเป็นเนื้อเดียวกัน เมื่อได้เงินที่หลอมแล้ว สล่าจะใช้ค้อนขนาดใหญ่ทุบ หรือตีให้ขึ้นเป็นรูปตามที่ต้องการโดยไม่ต้องใช้แม่พิมพ์ เมื่อได้สลุงที่ขึ้นรูปแล้วก็ส่งไปให้สล่าตอกลาย เพื่อสลักลวดลายลงบนสลุงทั้งด้านในและด้านนอก เป็นเอกลักษณ์ของการสลักลายของสลุงล้านนา โดยสล่าจะตอกลายจากด้านใน ให้นูนออกมาตามแบบที่ร่างไว้ จากนั้น สล่าต้องตอกลายกลับจากด้านนอกให้เกิดเป็นลวดลายที่ละเอียดและชัดเจนขึ้น สลุงที่ได้จะมีลวดลายเหมือนจริง ดูเป็นภาพ 3 มิติที่ดูมีพลังและมีชีวิต

จากสภาพทางเศรษฐกิจ สังคมและวัฒนธรรมที่เปลี่ยนแปลง ทำให้วิถีชีวิตของล้านนาเปลี่ยนไป การนำสลุงมาใช้จึงไม่เกี่ยวข้องกับชีวิตประจำวันเหมือนแต่ก่อน เช่น การนำสลุงมาใช้ตักน้ำ เป็นต้น อย่างไรก็ตาม แบทุกบ้านของชาวล้านนา นิยมมีสลุงเงินเก็บไว้ในตู้ และจะถูกนำออกมาใช้เมื่อมีงานประเพณีหรืองานพิธีกรรมที่มีความสำคัญ อาทิ งานประเพณีปี๋ใหม่เมือง งานขึ้นบ้านใหม่ งานบวชนาค และงานที่เกี่ยวกับทางศาสนา ฯลฯ

ปัจจุบันสลุงเงินเป็นของที่มีไว้เพื่อเป็นของใช้ในพุทธศาสนา หรือมอบให้ผู้ใหญ่เพื่อแสดงความเคารพนับถือจากผู้มีอายุน้อยกว่าโดยเฉพาะช่วงเกษียณอายุของข้าราชการ สลุงเงินล้านนาสามารถจำหน่ายได้ดี ซึ่งเป็นช่องทางการตลาดที่ยังคงเหลืออยู่ เสมือนเป็นขวัญกำลังใจให้ช่างเงินล้านนายังคงสืบสานการผลิตสลุงเงิน หัตถศิลป์เอกลักษณ์ล้านนาให้คงอยู่คู่กับชุมชนวัวลายและเป็นมรดกของชาติสืบไป

Mrs. Piyaporn Konchan
Amphoe Muang, Chiang Mai Province
Expertise: "Salung" Silver Lanna handicraft

The word "Salung" in Lanna dialect means a water - container. With a straight shape, almost similar to a cylinder, it looks like a bowl which is large at the top with a diameter slightly wider at the bottom. It is made of silver and engraved with elaborate patterns. Containing the local wisdom inside, Salung is therefore one of the precious and unique handicrafts of Lanna.

Salung requires skills from 2 branches of craftsmanship which are chasing and patterning. Chasing procedure starts by heating and melting silver pallets in a terracotta crucible with high temperature. After getting a silver plate, a gavel is used to chase around the edges, bending the flat sheet into a desired shape of bowl without using a mould. When Salung is well shaped, it will go to patterning step. Craftsman will hammer on Salung to create pattern both inside and outside that makes patterns of Lanna Salung unique. The hammering starts with Salung's interior as per their sketch design, thus making an embossed pattern appear on the exterior. Then, he will be fine - tune the embossed pattern by hammering back from the outside to create a more elaborate and outstanding pattern. The finished Salung will look real with 3D lively effects.

As the world is moving, Lanna lifestyle has changed in both economic and cultural way. Unlike the past, Salung is less involved with everyday life such as using to take water from a well. However, it is still well kept in the cupboard of almost every Lanna family house and will be used in traditional ceremonies or important rituals like festive Lanna New Year (so called "Pee Mai Muang" festival) or Buddhist merit - making ceremonies like house warming, ordination, etc.

At the present, Salung is most likely used in Buddhist ceremonies or presented as a gift to respected elder persons especially on their retirement. Since it is still demanded in this market channel, Lanna craftsmen are encouraged to keep up their production of Salung as a unique Lanna handicraft so that it is well preserved with Wua Lai community till the end of time.

ที่ตั้ง สลุงเงินหัตถศิลป์ล้านนา ชุมชนวัดศรีสุพรรณ

ชุมชนวัดศรีสุพรรณ อำเภอเมือง
จังหวัด: เชียงใหม่
ประเทศ: ไทย